1. Ung thư đại tràng là gì?
Ung thư đại tràng là một loại ung thư thường gặp, bắt đầu từ lớp lót bên trong của đại tràng, hay còn gọi là ruột già. Các dấu hiệu của bệnh thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường, do đó, việc phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả.
Theo số liệu năm 2020 của Globocan, Việt Nam ghi nhận gần 16.000 ca mắc mới ung thư đại tràng và hơn 8.200 ca tử vong do bệnh này. Mặc dù thường gặp ở người trên 50 tuổi, đáng lo ngại là tỷ lệ mắc bệnh đang có xu hướng gia tăng ở giới trẻ trong những năm gần đây.
Hiện nay, ung thư đại tràng là loại ung thư phổ biến thứ 5 tại Việt Nam, sau ung thư gan, phổi, vú và dạ dày.
Ung thư đại tràng là bệnh bắt đầu từ lớp lót bên trong của đại tràng
2. Dấu hiệu, triệu chứng của ung thư đại tràng
Trong giai đoạn sớm, dấu hiệu ung thư đại tràng thường không rõ ràng. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể nhận thấy những thay đổi sau:
- Thay đổi thói quen đại tiện: Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài không rõ nguyên nhân, hoặc khuôn phân thay đổi (trở nên nhỏ hoặc dẹt hơn). Lý do vì khối u phát triển trong lòng đại tràng, gây cản trở sự di chuyển bình thường của phân.
- Xuất huyết trực tràng hoặc có máu trong phân: Các tế bào ung thư phát triển có thể xâm lấn và làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong niêm mạc đại tràng và trực tràng, gây chảy máu trực tiếp từ hậu môn hoặc lẫn trong phân.
- Đau hoặc khó chịu bụng: Khối u lớn có thể gây tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn lòng đại tràng, dẫn đến đau bụng.Cảm giác đau âm ỉ, quặn thắt hoặc khó chịu kéo dài ở vùng bụng dưới, có thể kèm theo đầy hơi, chướng bụng.
- Cảm giác đi tiêu không hết: Nếu khối u nằm ở vị trí gần trực tràng, nó có thể gây ra cảm giác giả rằng vẫn còn phân trong trực tràng sau khi đi vệ sinh xong. Do đó, người bệnh luôn có cảm giác muốn đi đại tiện sau khi vừa đi xong.
- Giảm cân không chủ ý: Khối u có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu chất dinh dưỡng của ruột, gây nên triệu chứng sụt cân nhanh chóng mà không có sự thay đổi trong chế độ ăn uống, tập luyện hoặc sinh hoạt.
- Mệt mỏi và suy nhược: Thiếu máu do chảy máu kéo dài có thể gây ra tình trạng mệt mỏi, yếu sức.
- Buồn nôn và nôn: Khi khối u phát triển đủ lớn để gây tắc nghẽn lòng đại tràng, chất thải không thể di chuyển xuống dưới, gây ra tình trạng ứ đọng và có thể dẫn đến buồn nôn và nôn mửa.
Triệu chứng ung thư đại tràng điển hình là thay đổi thói quen đại tiện
3. Phương pháp chẩn đoán ung thư đại tràng
Triệu chứng ung thư đại tràng thường không rõ rệt. Do đó, để chẩn đoán chính xác bệnh, bác sĩ ngoài khám lâm sàng cần kết hợp các phương pháp sau:
- Nội soi đại tràng: Đây là phương pháp chủ chốt để phát hiện bệnh. Một ống mềm có gắn camera được đưa vào đại tràng để bác sĩ quan sát trực tiếp bên trong. Nếu phát hiện vùng nghi ngờ, bác sĩ sẽ lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm tế bào ung thư.
- Xét nghiệm máu ẩn trong phân: Xét nghiệm này tìm kiếm sự hiện diện của hồng cầu trong phân, một dấu hiệu sớm có thể gợi ý ung thư đại tràng hoặc các vấn đề khác ở đường tiêu hóa.
- Chẩn đoán hình ảnh (CT scan hoặc MRI): Các kỹ thuật này cung cấp hình ảnh chi tiết về đại tràng và các cơ quan xung quanh, giúp xác định kích thước, vị trí khối u và xem xét liệu ung thư đã lan rộng đến các mô lân cận hoặc các cơ quan ở xa (di căn) hay chưa.
- Xét nghiệm dấu ấn ung thư CEA: Đo nồng độ CEA trong máu. CEA là một protein có thể tăng cao ở bệnh nhân ung thư đại tràng và được sử dụng để theo dõi tiến triển bệnh và hiệu quả điều trị.
- Chụp X-quang đại tràng có thuốc cản quang: Đây là phương pháp ít được sử dụng hơn hiện nay. Bác sĩ bơm thuốc cản quang vào đại tràng để làm rõ hình ảnh trên phim X-quang, giúp phát hiện các bất thường ở niêm mạc đại tràng.
Chụp X-quang là một trong những phương pháp thường được sử dụng để xác định ung thư đại tràng
Xem thêm: Bảng giá xét nghiệm máu tổng quát và 50+ bệnh lý cần phát hiện
4. Phòng ngừa bệnh ung thư đại tràng
Phát hiện sớm ung thư đại tràng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cơ hội chữa khỏi. Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa ung thư đại tràng:
- Tầm soát định kỳ: Người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ nên nội soi đại tràng định kỳ để phát hiện và loại bỏ sớm polyp.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Tăng cường chất xơ từ rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; giảm thịt đỏ và đồ chế biến sẵn.
- Duy trì cân nặng và vận động: Tập thể dục thường xuyên và giữ cân nặng hợp lý.
- Tránh xa rượu bia và thuốc lá: Hạn chế hoặc ngừng sử dụng các chất kích thích này.
Ăn uống và tập luyện khoa học sẽ giúp bạn ngăn ngừa ung thư đại tràng
Xem thêm: 9 chỉ số xét nghiệm nam giới cần kiểm tra định kỳ
Như vậy, ung thư đại tràng có thể điều trị tích cực khi được phát hiện ở giai đoạn sớm. Do đó, thăm khám định kỳ và nhận biết các dấu hiệu mắc bệnh là rất cần thiết để tránh những biến chứng nguy hiểm của bệnh.
Bạn hãy thăm khám định kỳ hoặc khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ tại hệ thống phòng khám Mirai Healthcare uy tín, chất lượng chuẩn Nhật để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.
