Vai trò của Phospho đối với cơ thể
Phospho là khoáng chất phổ biến thứ hai trong cơ thể con người sau canxi, khoảng 85% phospho nằm trong xương và răng, trong khi lượng còn lại lưu thông trong máu và bên trong các tế bào.
Mặc dù ít được nhắc đến hơn canxi hoặc sắt, phospho cũng quan trọng không kém đối với sức khỏe và góp phần vào các chức năng:
- Giúp xương và răng chắc khỏe
Phospho kết hợp với canxi tạo thành canxi phosphat, một hợp chất giúp xương và răng chắc khỏe, duy trì sự cân bằng phù hợp của cả hai khoáng chất này là điều cần thiết để ngăn ngừa tình trạng thưa xương, gãy xương và các bệnh lý như loãng xương.
- Sản xuất năng lượng
Phospho là thành phần của adenosine triphosphate (ATP) – phân tử lưu trữ và vận chuyển năng lượng trong tế bào. Nếu không có đủ phospho, cơ thể sẽ khó tạo ra và sử dụng năng lượng hiệu quả.
Phopho giúp cơ thể sản xuất năng lượng để tập luyện, làm việc
- Sửa chữa và phát triển tế bào
Phospho là một phần của DNA và RNA, các phân tử mang thông tin di truyền và kiểm soát sự tăng trưởng và sửa chữa tế bào, nó cũng cần thiết cho việc sản xuất màng tế bào, giúp tế bào duy trì cấu trúc và chức năng.
- Cân bằng axit-bazơ
Cơ thể dựa vào phospho như một chất đệm để duy trì cân bằng axit-bazơ (pH). Sự cân bằng này đảm bảo môi trường chất lỏng trong cơ thể không bị quá axit hoặc quá kiềm, điều này có thể làm suy yếu hoạt động của enzyme và chức năng trao đổi chất.
- Chuyển hóa và sử dụng chất dinh dưỡng
Phospho hỗ trợ quá trình chuyển hóa carbohydrate, chất béo và protein, giúp chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, hỗ trợ hấp thụ và sử dụng các chất dinh dưỡng như vitamin B.
Xét nghiệm phospho là gì?
Xét nghiệm phospho là xét nghiệm máu dùng để đo lượng phospho trong máu, giúp đánh giá mức độ cân bằng giữa lượng phospho hấp thụ, sử dụng và bài tiết của cơ thể. Mức độ phốt pho trong máu cung cấp thông tin có giá trị về:
- Chức năng thận vì thận lọc phốt pho ra khỏi máu nên nồng độ bất thường có thể báo hiệu bệnh thận.
- Chuyển hóa xương: khi phospho tương tác với canxi và vitamin D, xét nghiệm này có thể giúp đánh giá tình trạng của xương.
- Cân bằng nội tiết tố: các hormone như hormone tuyến cận giáp và vitamin D ảnh hưởng đến nồng độ phospho, do đó kết quả bất thường có thể gợi ý các vấn đề về nội tiết.
Xét nghiệm Phospho để kiểm tra chức năng thận
Xét nghiệm phốt pho thường được chỉ định cùng với các xét nghiệm máu khác như:
- Xét nghiệm canxi
- Xét nghiệm vitamin D
- Xét nghiệm hormone tuyến cận giáp
- Xét nghiệm chức năng thận (BUN, creatinine)
Khi nào cần làm xét nghiệm phospho?
Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm phospho nếu bạn có triệu chứng nồng độ phospho bất thường hoặc mắc các bệnh có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa phospho.
- Các triệu chứng của tình trạng thiếu phospho (hạ phosphat máu)
- Yếu hoặc mệt mỏi
- Đau xương thường xuyên
- Tê, ngứa ran
- Yếu cơ hoặc chuột rút
- Chán ăn
- Khó thở (trong trường hợp nghiêm trọng)
- Triệu chứng của tình trạng tăng phospho (tăng phosphat máu)
- Chuột rút hoặc co, căng cơ
- Đau khớp
- Ngứa da
- Vôi hóa (vón cục canxi) trong các mô mềm
- Dấu hiệu suy thận (sưng, mệt mỏi, buồn nôn)
Xét nghiệm Phospho khi gặp các vấn đề cơ, căng cơ
- Các tình trạng bệnh lý cần xét nghiệm phospho
- Bệnh thận hoặc suy thận
- Rối loạn tuyến cận giáp
- Mất cân bằng vitamin D
- Suy dinh dưỡng hoặc rối loạn hấp thu
- Bệnh tiểu đường, đặc biệt nếu bạn bị lượng đường trong máu không kiểm soát được hoặc nhiễm toan ceton do tiểu đường.
- Các bệnh về xương như loãng xương hoặc nhuyễn xương.
- Theo dõi điều trị hoặc thuốc
Một số loại thuốc, như thuốc lợi tiểu, thuốc kháng axit hoặc thuốc gắn phosphat có thể ảnh hưởng đến nồng độ phospho, việc xét nghiệm thường xuyên giúp bác sĩ điều chỉnh phương pháp điều trị an toàn. Những người đang chạy thận nhân tạo cũng được kiểm tra phốt pho thường xuyên để theo dõi chức năng thận và ngăn ngừa biến chứng.
Quy trình xét nghiệm phospho
Xét nghiệm phốt pho là một xét nghiệm máu đơn giản, thường quy được thực hiện tại bệnh viện hoặc phòng xét nghiệm chẩn đoán. Xét nghiệm này chỉ cần chuẩn bị tối thiểu và thường chỉ mất vài phút.
- Chuẩn bị
Bác sĩ có thể yêu cầu bạn:
- Nhịn ăn từ 8–12 giờ trước khi xét nghiệm vì thức ăn có thể ảnh hưởng đến nồng độ phospho.
- Tạm thời tránh dùng một số loại thuốc (như thuốc bổ sung phosphate, thuốc kháng axit hoặc thuốc lợi tiểu).
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước khi xét nghiệm.
- Trong quá trình xét nghiệm
- Điều dưỡng sẽ làm sạch vùng da xung quanh khuỷu tay hoặc cổ tay của bạn, sau đó lấy khoảng 2ml máu tĩnh mạch.
- Mẫu máu được thu thập trong ống nghiệm và gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích.
Lấy máu là một bước trong quy trình xét nghiệm Phospho
- Sau xét nghiệm
Bạn có thể tiếp tục các hoạt động bình thường ngay sau khi xét nghiệm. Vị trí chọc kim có thể hơi đau hoặc bầm tím, nhưng thường sẽ hết trong vòng một ngày. Kết quả thường có trong vòng vài giờ đến một ngày tùy thuộc vào phòng xét nghiệm.
Ý nghĩa kết quả xét nghiệm phospho
Phạm vi bình thường của phospho huyết thanh ở người trưởng thành thường là 2,5 – 4,5 mg/dL (0,81 đến 1,45 mmol/L), mặc dù phạm vi tham chiếu có thể thay đổi đôi chút giữa các phòng xét nghiệm.
Khi giải thích kết quả, bác sĩ sẽ xem xét tuổi tác, chức năng thận, chế độ ăn uống và các kết quả xét nghiệm khác (như nồng độ canxi và PTH).
- Nồng độ phospho thấp (Hạ phosphat máu) có thể gợi ý một số tình trạng:
- Suy dinh dưỡng: Không tiêu thụ đủ thực phẩm giàu phospho
- Nghiện rượu: Rượu cản trở quá trình hấp thụ và làm tăng bài tiết phospho.
- Nhiễm toan ceton do tiểu đường
- Cường cận giáp: Tuyến cận giáp hoạt động quá mức làm tăng bài tiết phốt pho qua nước tiểu.
- Thiếu vitamin D: Giảm hấp thu phospho ở ruột.
- Tiêu chảy hoặc nôn mửa mạn tính: Gây mất phospho qua hệ tiêu hóa.
- Sử dụng thuốc kháng axit có chứa nhôm hoặc magie trong thời gian dài: Những chất này liên kết với phospho trong ruột, ngăn cản quá trình hấp thụ.
Nồng độ Phospho thấp có thể do nghiện rượu
- Nồng độ phospho cao (tăng phosphat máu) có thể do một số nguyên nhân
- Bệnh thận mãn tính: Nguyên nhân phổ biến nhất, do thận suy không thể bài tiết phospho hiệu quả.
- Suy tuyến cận giáp: Nồng độ hormone tuyến cận giáp giảm dẫn đến tình trạng giữ lại phospho.
- Lượng vitamin D dư thừa: Làm tăng hấp thụ phospho ở ruột.
- Lạm dụng phosphate: Từ thuốc nhuận tràng, thực phẩm bổ sung hoặc một số loại thuốc nhất định.
- Phá hủy tế bào hàng loạt: Các tình trạng như tiêu cơ vân giải phóng phosphate từ các tế bào bị tổn thương.
Xét nghiệm Phospho chính xác, chuyên nghiệp tại Mirai Healthcare
Để có kết quả xét nghiệm Phospho chính xác và chuyên nghiệp, hỗ trợ chẩn đoán hiệu quả các bệnh lý về xương, thận và tuyến giáp, Phòng khám Đa khoa Mirai Healthcare là lựa chọn đáng tin cậy.
Mirai Healthcare thuộc Tập đoàn Hoken Kagaku Kenkyujo uy tín của Nhật Bản, đảm bảo mọi quy trình xét nghiệm được thực hiện theo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế nghiêm ngặt.
Mirai Healthcare – địa chỉ giúp bạn an tâm xét nghiệm Phospho
Phòng khám trang bị hệ thống máy móc sinh hóa hiện đại, cho phép định lượng nồng độ Phospho trong máu với độ chính xác cao, mang lại lợi ích là giúp bác sĩ có căn cứ vững chắc để chẩn đoán và điều chỉnh các rối loạn chuyển hóa Phospho kịp thời.
Chi phí xét nghiệm Phospho tại Mirai là 127.000 VNĐ (miễn phí dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi) và được niêm yết công khai trên website tại mục Bảng giá dịch vụ để khách hàng tham khảo và chuẩn bị tài chính.
Cùng với quy trình chuyên nghiệp, khách hàng được tư vấn tận tình sau khi có kết quả, hiểu rõ ý nghĩa của chỉ số, từ đó chủ động hơn trong việc điều trị và chăm sóc sức khỏe.
Nếu vẫn còn thắc mắc về xét nghiệm Phospho, bạn hãy để lại thông tin tại website Mirai Healthcare hoặc Hotline 1900 9186 để được tư vấn cụ thể.
