7 yếu tố nguy cơ đột quỵ hàng đầu bạn không nên bỏ qua

Hình ảnh bác sĩ
Tư vấn chuyên môn bài viết

Hình ảnh bác sĩ
Tư vấn chuyên môn bài viết

Khoảng 80% trường hợp đột quỵ có liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được như tăng huyết áp, mỡ máu cao và tiểu đường,… Việc nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ đột quỵ giúp giảm đáng kể khả năng xảy ra biến cố nguy hiểm và tử vong.

Yếu tố nguy cơ đột quỵ là gì?

Yếu tố nguy cơ đột quỵ là những tình trạng bệnh lý hoặc thói quen làm tăng khả năng tắc hoặc vỡ mạch máu não. Các yếu tố phổ biến gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, bệnh tim mạch và hút thuốc lá. Kiểm soát tốt các yếu tố này giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.

Yếu tố nguy cơ không phải là nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ ngay lập tức, nhưng chúng làm tổn thương thành mạch máu theo thời gian. Khi mạch máu bị xơ vữa, hẹp hoặc yếu đi, nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc vỡ mạch não sẽ tăng lên rõ rệt.

Trong thực tế lâm sàng, phần lớn các trường hợp đột quỵ xảy ra ở người có từ hai yếu tố nguy cơ trở lên. Ví dụ, một người vừa tăng huyết áp vừa có mỡ máu cao sẽ có nguy cơ cao hơn nhiều so với người chỉ có một yếu tố đơn lẻ.

7 yếu tố nguy cơ đột quỵ hàng đầu bạn không nên bỏ qua

Bảy yếu tố nguy cơ đột quỵ phổ biến nhất gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, bệnh tim mạch, hút thuốc lá, thừa cân béo phì và tuổi tác. Phần lớn các yếu tố này có thể kiểm soát được nếu phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống phù hợp.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% ca đột quỵ liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi. Dưới đây là 7 yếu tố nguy cơ đột quỵ quan trọng nhất.

1. Tăng huyết áp – Nguy cơ đứng đầu

Huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. Áp lực lớn liên tục tác động lên thành mạch khiến mạch máu bị tổn thương, dày lên và kém đàn hồi, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa hoặc làm tăng khả năng vỡ mạch não. Thống kê cho thấy người bị tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 3–4 lần so với người có huyết áp ổn định.

2. Rối loạn lipid máu (tăng cholesterol)

Khi nồng độ LDL-cholesterol tăng cao, chất béo dễ lắng đọng vào thành động mạch và hình thành mảng xơ vữa. Các mảng này làm lòng mạch hẹp dần, cản trở lưu lượng máu lên não. Nếu mảng xơ vữa bị nứt hoặc bong ra, huyết khối có thể xuất hiện và gây tắc mạch, dẫn đến đột quỵ do thiếu máu não.

Rối loạn lipid máu là một trong những yếu tố nguy cơ đột quỵ hàng đầu
Rối loạn lipid máu là một trong những yếu tố nguy cơ đột quỵ hàng đầu

3. Đái tháo đường

Đái tháo đường làm tổn thương mạch máu nhỏ và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Người mắc tiểu đường có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 1,5–2 lần so với người không mắc bệnh.

4. Bệnh tim mạch và rung nhĩ

Rung nhĩ khiến nhịp tim co bóp không hiệu quả, làm máu ứ đọng trong buồng tim và dễ hình thành huyết khối. Khi cục máu đông này theo dòng tuần hoàn di chuyển lên não, nó có thể gây tắc động mạch não và dẫn đến đột quỵ. Người mắc rung nhĩ được ghi nhận có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 5 lần so với người có nhịp tim bình thường.

5. Hút thuốc lá

Khói thuốc tác động trực tiếp lên lớp nội mạc mạch máu, làm suy giảm chức năng bảo vệ tự nhiên của thành mạch. Đồng thời, hút thuốc còn thúc đẩy tình trạng tăng đông và làm huyết áp tăng cao. Những người hút thuốc vì vậy có nguy cơ đột quỵ cao gấp đôi so với người không hút.

6. Lối sống ít vận động, thừa cân

Tình trạng dư thừa mỡ cơ thể thường đi kèm với tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đái tháo đường – những yếu tố làm tổn thương mạch máu não. Việc thiếu vận động kéo dài còn đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, khiến nguy cơ đột quỵ gia tăng, kể cả ở người trẻ tuổi.

7. Tuổi cao và yếu tố gia đình

Nguy cơ đột quỵ có xu hướng tăng dần theo thời gian, đặc biệt từ sau 55 tuổi. Bên cạnh đó, nếu trong gia đình từng có người bị đột quỵ, khả năng mắc bệnh cũng cao hơn do ảnh hưởng của yếu tố di truyền và những thói quen sinh hoạt tương đồng.

Người cao tuổi có nguy cơ xảy ra đột quỵ cao
Người cao tuổi có nguy cơ xảy ra đột quỵ cao

Nên tầm soát nguy cơ đột quỵ khi nào?

Bạn nên tầm soát nguy cơ đột quỵ nếu trên 40 tuổi, có tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc tiền sử gia đình bị đột quỵ. Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường và giảm nguy cơ biến cố nguy hiểm.

Đột quỵ thường không xuất hiện đột ngột ở người hoàn toàn khỏe mạnh. Trước khi xảy ra biến cố, cơ thể thường đã tồn tại một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ trong thời gian dài.

Những trường hợp nên kiểm tra sớm:

  • Người từ 40 tuổi trở lên
  • Người bị tăng huyết áp, kể cả đang dùng thuốc kiểm soát
  • Người có rối loạn mỡ máu như cholesterol hoặc triglyceride tăng cao
  • Người mắc đái tháo đường
  • Người có rối loạn nhịp tim (như rung nhĩ) hoặc bệnh lý tim mạch
  • Người hút thuốc, thừa cân hoặc duy trì lối sống ít vận động
  • Người có tiền sử gia đình mắc đột quỵ

Ngoài ra, nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, tê bì tay chân hoặc từng có cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), việc tầm soát đột quỵ càng trở nên cần thiết.

Bao lâu nên tầm soát một lần?

  • Người khỏe mạnh trên 40 tuổi: 1–2 năm/lần
  • Người có yếu tố nguy cơ cao: 6–12 tháng/lần
  • Người từng có TIA hoặc bệnh tim mạch: theo chỉ định bác sĩ

Hiểu rõ 7 yếu tố nguy cơ hàng đầu và chủ động tầm soát giúp giảm đáng kể khả năng tắc hoặc vỡ mạch máu não – nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ. Thay vì chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, bạn nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết một cách bài bản.

Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc trên 40 tuổi, hãy chủ động tầm soát tại các cơ sở y tế uy tín như Mirai Healthcare để được đánh giá nguy cơ cá nhân hóa và tư vấn lộ trình phòng ngừa phù hợp. Chủ động hôm nay chính là cách bảo vệ não bộ và chất lượng cuộc sống lâu dài trong tương lai.

Chia sẻ
Bài viết cùng chủ đề

Phòng ngừa đột quỵ hiệu quả cần kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết, duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ. Theo...

Đột quỵ có thể hồi phục tốt nếu được cấp cứu trong “thời gian vàng” và phục hồi chức năng sớm, nhưng không phải trường hợp nào cũng...

Đột quỵ ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây do lối sống ít vận động, stress kéo dài, tăng huyết áp...

Đột quỵ được chia thành hai loại chính: đột quỵ thiếu máu não (do tắc mạch) và đột quỵ xuất huyết não (do vỡ mạch). Hai thể này...

Khả năng phục hồi sau đột quỵ phụ thuộc vào mức độ tổn thương não, loại đột quỵ, thời gian cấp cứu và chương trình phục hồi chức...

Bài viết xem thêm
Chia sẻ
Bài viết xem thêm
Bài viết cùng chuyên mục

Ngày 30/05/2026, Phòng khám Đa khoa Mirai Healthcare đã tổ chức thành công hội thảo chuyên đề “Bệnh thận mạn tính – Suy thận”, thu hút sự tham...

Vắc-xin phòng bệnh ho gà là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp tạo miễn dịch trực tiếp cho trẻ hoặc truyền kháng thể từ mẹ sang...

Bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đường hô hấp, gây lo ngại lớn cho các bậc cha...

Ho gà là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ và có thể kéo dài nhiều tuần....

Bệnh ho gà (pertussis) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở đường hô hấp do vi khuẩn gây ra, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh và...

Mùa đông xuân hoặc khi thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh đường hô hấp bùng phát. Một cơn ho nhẹ có thể chỉ là cảm...

Đăng ký

Đăng ký người dùng
Bằng việc nhấn nút Đăng ký bạn đã đồng ý với Chính sách bảo mật và Chính sách bảo vệ thông tin của MIRAI

Đăng nhập

Đăng nhập

Bạn cần hỗ trợ? 19009186

Form Đặt lịch khám
Form lấy mẫu tận nơi

Quên mật khẩu

Quên mật khẩu
bac-si-mirai-healthcare-tu-van

Đặt lịch tư vấn cùng bác sĩ

Form tư vấn