Đột quỵ có di truyền không? Ai là người nguy cơ cao?

Hình ảnh bác sĩ
Tư vấn chuyên môn bài viết

Hình ảnh bác sĩ
Tư vấn chuyên môn bài viết

Đột quỵ không phải là bệnh di truyền trực tiếp như một số bệnh gene đơn lẻ, nhưng yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Nguy cơ của bạn có thể cao hơn nếu trong gia đình có người từng bị đột quỵ, đặc biệt khi đi kèm các yếu tố như tăng huyết áp, mỡ máu cao và bệnh tim mạch.

Đột quỵ có di truyền không?

Thông thường, cái chúng ta thừa hưởng không phải là chính cơn đột quỵ, mà là xu hướng di truyền đối với các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch.

Theo một số nghiên cứu dịch tễ học lớn, người có tiền sử gia đình bị đột quỵ ở người thân cấp một (cha mẹ, anh chị em ruột) có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn khoảng 1,3–2 lần so với người không có tiền sử gia đình. Nguy cơ này đặc biệt rõ khi người thân bị đột quỵ ở độ tuổi còn trẻ (trước 55–65 tuổi).

Vì sao tiền sử gia đình làm tăng nguy cơ đột quỵ?

1. Di truyền xu hướng bệnh lý nền

Nhiều bệnh lý làm tăng nguy cơ đột quỵ có yếu tố di truyền, bao gồm:

  • Tăng huyết áp
  • Rối loạn mỡ máu – cholesterol cao
  • Đái tháo đường
  • Bệnh tim mạch và rung nhĩ

Ví dụ, tăng huyết áp – yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ – có thể mang tính gia đình. Nếu bố mẹ mắc tăng huyết áp, khả năng con cái mắc bệnh cũng cao hơn so với dân số chung.

2. Cấu trúc mạch máu và yếu tố gene

Một số bất thường về cấu trúc mạch máu, rối loạn đông máu hoặc khuynh hướng hình thành huyết khối có thể liên quan đến yếu tố gene. Những đặc điểm này không gây đột quỵ ngay lập tức, nhưng làm tăng nguy cơ khi kết hợp với lối sống không lành mạnh.

Bất thường về mạch máu cần được phát hiện sớm
Bất thường về mạch máu cần được phát hiện sớm

3. Thói quen sinh hoạt và môi trường sống chung

Gia đình thường có:

  • Chế độ ăn uống tương tự
  • Mức độ vận động giống nhau
  • Mức độ stress tương đồng

Những yếu tố này góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ ngoài yếu tố di truyền thuần túy.

Điều quan trọng cần hiểu là tiền sử gia đình chỉ làm tăng nguy cơ, không quyết định chắc chắn bạn sẽ bị đột quỵ. Phần lớn yếu tố nguy cơ vẫn có thể kiểm soát được thông qua kiểm tra định kỳ, điều chỉnh lối sống và điều trị bệnh nền đúng cách.

Nếu gia đình từng có người bị đột quỵ, bạn nên chủ động tầm soát sớm hơn và theo dõi các chỉ số huyết áp, mỡ máu và đường huyết thường xuyên để giảm thiểu rủi ro.

Nhận biết người có nguy cơ đột quỵ cao

Người có nguy cơ đột quỵ cao gồm người tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, bệnh tim mạch, hút thuốc lá, thừa cân béo phì và người có tiền sử gia đình bị đột quỵ. Nguy cơ cũng tăng theo tuổi, đặc biệt sau 55 tuổi.

1. Người tăng huyết áp

Huyết áp cao kéo dài làm thành mạch yếu đi, dễ hình thành cục máu đông hoặc vỡ mạch não. Người tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ cao gấp nhiều lần so với người bình thường.

2. Người mắc đái tháo đường

Đường huyết cao làm tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ và thúc đẩy xơ vữa động mạch, từ đó tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu não.

3. Người rối loạn mỡ máu

Cholesterol cao, đặc biệt LDL tăng, gây tích tụ mảng xơ vữa trong động mạch. Khi mảng xơ vữa bong ra, cục máu đông có thể gây tắc mạch máu não.

4. Người có bệnh tim mạch hoặc rung nhĩ

Rung nhĩ khiến tim co bóp không đồng bộ, làm dòng máu lưu thông kém và dễ ứ đọng trong buồng tim. Từ đó, huyết khối có thể hình thành và theo dòng tuần hoàn lên não, gây tắc mạch và dẫn đến đột quỵ.

5. Sử dụng rượu bia, hút thuốc

Thuốc lá gây tổn thương lớp nội mạc bảo vệ thành mạch, đồng thời làm tăng xu hướng đông máu. Việc lạm dụng rượu bia còn góp phần làm huyết áp tăng cao và dễ gây rối loạn nhịp tim – những yếu tố làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.

Nói không với thuốc lá để tránh gia tăng nguy cơ đột quỵ
Nói không với thuốc lá để tránh gia tăng nguy cơ đột quỵ

6. Lười vận động, béo phì

Thiếu vận động kéo dài làm tăng khả năng mắc tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đái tháo đường – ba yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ. Thừa cân và béo phì càng làm gánh nặng chuyển hóa trở nên nặng nề hơn.

7. Tuổi cao và yếu tố gia đình

Khả năng xảy ra đột quỵ tăng dần theo thời gian, đặc biệt ở nhóm trên 55 tuổi.  Nếu trong gia đình có người từng bị đột quỵ, nguy cơ cá nhân cũng cao hơn so với dân số chung.

Việc nhận diện mình thuộc nhóm nguy cơ cao là bước quan trọng để chủ động kiểm soát sức khỏe và tầm soát định kỳ. Phòng ngừa sớm giúp giảm đáng kể khả năng xảy ra biến cố nguy hiểm này.

Để được đánh giá nguy cơ cá nhân hóa và tư vấn lộ trình phòng ngừa phù hợp, bạn nên thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Mirai Healthcare. Chủ động theo dõi sức khỏe là bước quan trọng để kiểm soát nguy cơ đột quỵ trước khi biến cố xảy ra.

Chia sẻ
Bài viết cùng chủ đề

Phòng ngừa đột quỵ hiệu quả cần kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết, duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ. Theo...

Đột quỵ có thể hồi phục tốt nếu được cấp cứu trong “thời gian vàng” và phục hồi chức năng sớm, nhưng không phải trường hợp nào cũng...

Đột quỵ ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây do lối sống ít vận động, stress kéo dài, tăng huyết áp...

Đột quỵ được chia thành hai loại chính: đột quỵ thiếu máu não (do tắc mạch) và đột quỵ xuất huyết não (do vỡ mạch). Hai thể này...

Khả năng phục hồi sau đột quỵ phụ thuộc vào mức độ tổn thương não, loại đột quỵ, thời gian cấp cứu và chương trình phục hồi chức...

Bài viết xem thêm
Chia sẻ
Bài viết xem thêm
Bài viết cùng chuyên mục

Ngày 30/05/2026, Phòng khám Đa khoa Mirai Healthcare đã tổ chức thành công hội thảo chuyên đề “Bệnh thận mạn tính – Suy thận”, thu hút sự tham...

Vắc-xin phòng bệnh ho gà là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp tạo miễn dịch trực tiếp cho trẻ hoặc truyền kháng thể từ mẹ sang...

Bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đường hô hấp, gây lo ngại lớn cho các bậc cha...

Ho gà là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ và có thể kéo dài nhiều tuần....

Bệnh ho gà (pertussis) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở đường hô hấp do vi khuẩn gây ra, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh và...

Mùa đông xuân hoặc khi thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh đường hô hấp bùng phát. Một cơn ho nhẹ có thể chỉ là cảm...

Đăng ký

Đăng ký người dùng
Bằng việc nhấn nút Đăng ký bạn đã đồng ý với Chính sách bảo mật và Chính sách bảo vệ thông tin của MIRAI

Đăng nhập

Đăng nhập

Bạn cần hỗ trợ? 19009186

Form Đặt lịch khám
Form lấy mẫu tận nơi

Quên mật khẩu

Quên mật khẩu
bac-si-mirai-healthcare-tu-van

Đặt lịch tư vấn cùng bác sĩ

Form tư vấn